Το Κατώφλι

Ξυπνάς με γεύση σκουριάς. Δεν έχεις γνωρίσει άλλο πρωί. Οι αμμόλοφοι πνίγουν κάθε ορίζοντα, κι όλοι οι δικοί σου πίνουν από την όαση και τη λένε αρκετή. Αρκετή ήταν η πρώτη λέξη που σου έβαλαν στο στόμα. Γονατίζεις στην άκρη του νερού και πίνεις απ' τις χούφτες σου. Το νερό είναι χλιαρό· το σώμα καταπίνει ό,τι το κρατά ζωντανό. Πιο βαθιά, μια πληγή με σχήμα παλίρροιας που δεν είδες ποτέ. Τις νύχτες, το κενό βουίζει κάτω απ' την ακοή, όπου η ανάσα αγγίζει το κόκαλο. Δεν το μαρτυράς σε κανέναν. Κάθε πρωί επιστρέφει σαν σκουριά· το κενό δεν έχει άλλη γλώσσα. Για χρόνια το βαφτίζεις αρρώστια: ψεγάδι που πρέπει να μείνει θαμμένο. Μα ο ήχος είναι αρχαιότερος από τ' όνομά σου. Μια αυγή, ένας άνεμος σού χτυπά το πρόσωπο, αλμυρός και κρύος, από μια κατεύθυνση δίχως όνομα. Το κενό απαντά.

Η Οδός

Αλμύρα στον άνεμο. Πίσω σου, η όαση περιμένει. Θα μένει εκεί ως το τελευταίο σου πρωί: ίσα να κρατά το σώμα ζωντανό, όχι να το ξυπνάει. Το κορμί σου γέρνει προς τη λίμνη. Κάτι αρχαιότερο γέρνει προς τον αλμυρό άνεμο. Στο χείλος του μόνου νερού που γνώρισες, τρέμεις. Ύστερα του γυρνάς την πλάτη και φεύγεις. Οι μέρες σού παίρνουν ό,τι μαλακό έχεις: δέρμα, ύπνο, έλεος, ώσπου ακόμη κι η δίψα ν' αποκτήσει αιχμές. Κάποια πρωινά το σώμα αρνείται να σηκωθεί. Μια φωνή ψιθυρίζει: Σε ξεγέλασε το κενό. Η θάλασσα είναι πυρετός. Εγκατέλειψες το μόνο νερό του κόσμου. Τα πόδια απαντούν μόνα τους. Όταν η φωνή σε καλεί πίσω, σηκώνεις το χέρι χωρίς να γυρίσεις. Τα χείλη σκάνε και το στόμα ξεχνά το νερό. Η άμμος λιγοστεύει κάτω απ' τα πόδια, ώσπου γίνεται πέτρα· το αλάτι ακονίζει τον αέρα. Το κενό σωπαίνει. Τα γόνατα χτυπούν στην πέτρα κι η βουή σε καταπίνει. Ανοίγεις το στόμα και το αλάτι ορμά σαν να περίμενε μέσα σου. Η σκουριά φεύγει απ' τη γλώσσα σου. Ό,τι θυμόταν η έρημος, το κρατά τώρα το στόμα σου.

Η Σκιά

Ο αλμυρός άνεμος φτάνει την Ευγνώμονα· τραβιέται. Στο χλιαρό νερό της όασης γονατίζει και σηκώνει το νερό στο φως μέσα στις χούφτες της. Η θάλασσα, ψιθυρίζει. Ήταν πάντα εδώ. Κυκλώνει τις όχθες με λευκές πέτρες και βαφτίζει την καθεμία. Κάθε αυγή πίνει και ξαναβαφτίζει το στάσιμο νερό: βαθύ, απέραντο, σπίτι. Πριν απ' τον άνεμο, δεν χρειαζόταν ονόματα. Ταξιδιώτες καταφτάνουν με σκισμένα χείλη. Τους πλένει τα πόδια, τους στάζει νερό στο στόμα και παραμερίζει τα μαλλιά απ' τα μέτωπά τους σαν να τους κλείνει τα μάτια. Ξεκουραστείτε, ψιθυρίζει. Έχετε ήδη φτάσει. Εκείνους που κοιτούν ανατολικά, τους κρατάει πιο κοντά. Οι περισσότεροι μένουν. Μια φορά, ένα κορίτσι ρωτά τι κουβαλάει ο άνεμος. Το κενό αντηχεί με μία καθαρή νότα και, για μια ανάσα, οι αμμόλοφοι φανερώνουν αυτό που είναι: δρόμος. Η Ευγνώμων σφίγγει την όχθη ώσπου οι λευκές πέτρες να της πληγώσουν τις παλάμες. Τίποτα, παιδί μου, λέει. Ο άνεμος δεν κουβαλάει τίποτα. Χρόνια αργότερα, αλάτι μαζεύεται ακόμα στις πτυχές των χεριών της. Το ευλογεί σαν απόδειξη και δεν το γεύεται ποτέ. ❖ Στην άκρη των αμμόλοφων, η αμφιβολία λύνει τους ώμους του Εγκρατή. Κι αν η δίψα δεν είναι χάρτης, αλλά πυρετός; Η ανατολή χάνει την προσταγή της. Το σούρουπο, σκάβει έναν λάκκο αρκετά βαθύ για να κόβει τον άνεμο, αρκετά βαθύ για να θάβει τον ορίζοντα. Κουλουριάζεται μέσα, με τα χείλη πιεσμένα στο ξερό χαλίκι. Ως την αυγή, η ακινησία γίνεται ανυπόφορη. Τρέχει προς το πρώτο θάμπωμα, γονατίζει και ξεθάβει μονάχα άμμο. Ως το βράδυ, σκάβει πάλι. Οι αμμόλοφοι μαθαίνουν το σχήμα του: λάκκος μετά τον λάκκο, καθένας αρκετά βαθύς για να κρύψει τον ορίζοντα, κανένας αρκετά βαθύς για να θάψει τη δίψα. Μια φορά, με το πρώτο φως, περιπλανιέται ανατολικά χωρίς να το αποφασίσει. Ο αέρας πυκνώνει από αλμύρα. Το κενό φουσκώνει στο στήθος του μια παλίρροια ξαφνική και βίαιη. Το καταπνίγει. Είναι απλώς πυρετός, ψιθυρίζει. Και γυρίζει πίσω. Με τον καιρό, αυτό γίνεται ο ρυθμός του: το σώμα τραβάει, ο νους διορθώνει· ο νους διορθώνει, το σώμα τραβάει. Σίγουρα, λέει μέσα του, αυτό φτάνει. Χρόνια αργότερα, τον βρίσκουν πλάι στον τελευταίο του λάκκο. Γύρω του, οι πατημασιές στροβιλίζονται – προσευχή που γυρίζει γύρω απ' τον εαυτό της. Τρεις μέρες ανατολικά, η θάλασσα συνεχίζει χωρίς εκείνον.

Η Τομή